INFORMATOR 22 / 12

OTKAZNI ROK KOLEKTIVNOG UGOVORA

Zakon o radu

član 264

Otkaz proizvodi pravno dejstvo samo ako je izjavljen u okviru perioda na koji je zaključen kolektivni ugovor

"U skladu sa članom 240. stav 1. Zakona o radu ("Sl. glasnik RS", br. 24/2005, 61/2005 i 54/2009 - dalje: Zakon) kolektivnim ugovorom, u skladu sa zakonom i drugim propisom, uređuju se prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa, postupak izmena i dopuna kolektivnog ugovora, međusobni odnosi učesnika kolektivnog ugovora i druga pitanja od značaja za zaposlenog i poslodavca.

Takođe, članom 254. stav 1. Zakona propisano je da su učesnici u zaključivanju kolektivnog ugovora dužni da pregovaraju.

Članom 263. ovog zakona propisano je da se kolektivni ugovor zaključuje na period do tri godine, kao i da po isteku roka iz stava 1. ovog člana, kolektivni ugovor prestaje da važi, ako se učesnici kolektivnog ugovora drukčije ne sporazumeju najkasnije 30 dana pre isteka važenja kolektivnog ugovora.

Prema tome, kolektivni ugovor predstavlja saglasnost volja učesnika kolektivnog ugovora. Ukoliko ove saglasnosti nema ne može se zaključiti kolektivni ugovor, niti sporazum o produženju važenja istog, kao ni aneks. U skladu sa Zakonom postoji obaveza pregovaranja, ali ne i obaveza zaključivanja kolektivnog ugovora.

Članom 264. Zakona propisano je da važenje kolektivnog ugovora pre isteka roka iz člana 263. ovog zakona, može prestati sporazumom svih učesnika ili otkazom, na način utvrđen tim ugovorom. U slučaju otkaza, kolektivni ugovor se primenjuje najduže šest meseci od dana podnošenja otkaza, s tim što su učesnici dužni da postupak pregovaranja započnu najkasnije u roku od 15 dana od dana podnošenja otkaza.

Prema tome, dužina otkaznog roka, u skladu sa Zakonom, može biti najduže šest meseci od dana podnošenja otkaza.

S obzirom da se kolektivni ugovor zaključuje na određeno vreme, odnosno za period do tri godine, ovaj otkazni rok važi samo u okviru perioda na koji je zaključen kolektivni ugovor.

Kada nije postignut sporazum o produženju važenja kolektivnog ugovora, kolektivni ugovor prestaje da važi istekom roka na koji je zaključen, kada je otkaz o njegovoj primeni podnet zadnjeg dana važenja. Otkaz, kao jednostrana izjava volje, ne može da ima za posledicu produženje važenja kolektivnog ugovora preko vremena za koje je isti zaključen.

Dakle, otkaz proizvodi pravno dejstvo samo u okviru perioda na koji je zaključen kolektivni ugovor."

(Mišljenje Ministarstva rada i socijalne politike, br. 07-00-00493/2012-02 od 16.7.2012. godine)